fbpx

Dieta lekkostrawna

Zastosowanie diety

Dieta łatwo strawna wskazana jest:

  • w stanach zapalnych błony śluzowej żołądka i jelit
  • w nadmiernej pobudliwości jelita grubego
  • w nowotworach przewodu pokarmowego
  • w wyrównanych chorobach nerek i dróg moczowych
  • w chorobach infekcyjnych przebiegających z gorączką
  • w zapalnych chorobach płuc i opłucnej o przebiegu ostrym
  • w przewlekłych chorobach układu oddechowego przebiegających z rozedmą
  • w zaburzeniach krążenia płucnego (zawał)
  • w okresie rekonwalescencji po zabiegach chirurgicznych
  • dla chorych długo leżących, u których dochodzi do zaburzeń przewodu pokarmowego
  • dla osób w wieku podeszłym.

 

Charakterystyka diety

Dieta łatwostrawna jest modyfikacją żywienia racjonalnego ludzi zdrowych. Powinna pokryć zapotrzebowanie energetyczne i dostarczyć takiej samej ilości składników pokarmowych, jak dieta podstawowa ( normalna). Różnica między żywieniem osób zdrowych a wymagających diety polega tylko na doborze produktów łatwostrawnych oraz technik sporządzania posiłków, które czynią potrawę łatwo przyswajalną. Podstawą tej diety jest ograniczenie, a nawet wykluczenie produktów i potraw tłustych, smażonych, pieczonych w tradycyjny sposób, długo zalegających w żołądku, wzdymających, ostro przyprawionych. Dieta łatwo strawna jest podstawą do planowania pozostałych diet leczniczych, oprócz diety bogato resztkowej.

Uwagi technologiczne

Potrawy muszą być świeżo przygotowane, nieprzechowywane w lodówkach – zmniejsza to możliwość zakażenia bakteryjnego posiłków. Potrawy sporządza się metodą gotowania w wodzie, na parze, w naczyniach bez wody. Można również stosować duszenie, obsmażając produkty bez tłuszczu, oraz pieczenie w folii przezroczystej, w pergaminie, w naczyniach ceramicznych, na ruszcie, w piekarniku, lub w opiekaczu elektrycznym. Smażenie i pieczenie na tłuszczu jest całkowicie wykluczone. Można jedynie smażyć jaja na parze, używając masła lub oleju.

Tłuszcze zaleca się podawać do gotowych potraw na surowo. W diecie łatwo strawnej duże zastosowanie mają potrawy dokładnie rozdrobnione, spulchnione przez dodatek ubitej piany lub namoczonej bułki.

Założenie dla diety łatwo strawnej

Energia [kcal/kJ] 2000/8368
Białko ogółem [g] 75-80
Białko zwierzęce [g] 45
Tłuszcz [g] 65
Węglowodany przyswajalne [g] 275
Błonnik pokarmowy [g] <25

Białko ogółem –15,5 % sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego

Tłuszcze –29,5% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego

Węglowodany –55% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego

 

Dzienna racja pokarmowa produktów spożywczych na 2000kcal wyrażona w gramach

Grupa produktów Gramatura
1. Produkty zbożowe, w tym:

pieczywo pszenne

mąka, makarony drobne

kasze, płatki śniadaniowe drobnoziarniste

210

200

30

30

2.Warzywa i owoce, w tym :

warzywa :

bogate w wit. C

bogate w β – karoten

pozostałe warzywa

ziemniaki

suche nasiona roślin strączkowych

owoce:

bogate w wit. C

bogate w β – karoten

pozostałe  owoce

 

950

 

100

100

200

250

 

100

50

150

3. Mleko i produkty mleczne:

mleko i mleczne napoje fermentowane

ser twarogowy chudy

sery podpuszczkowe

 

700

500

50

4. Mięso, drób, wędliny, ryby, jaja:

mięso, drób ( bez kości)

wędliny

ryby

jaja

 

135

70

25

70

30

5.Tłuszcze:

zwierzęce – masło, śmietana (przeliczona na masło)

roślinne – olej, oliwa, , margaryna miękka

 

40

15

10

6. Cukier 45

 

Produkty i potrawy zalecane, zalecane w umiarkowanych ilościach i przeciwwskazane w  diecie łatwo strawnej

Produkty i potrawy Zalecane Zalecane w umiarkowanych ilościach Przeciwwskazane
Napoje Mleko z zawartością 2% i poniżej tłuszczu, kawa zbożowa z mlekiem, herbata z mlekiem, słaba herbata, herbata owocowa, ziołowa, soki owocowe i warzywne, napoje mleczno – warzywne, wody niegazowane, jogurt niskotłuszczowy, kefir, maślanka, serwatka Słaba kawa naturalna z mlekiem, jogurt pełnotłusty, mleko pełnotłuste Napoje alkoholowe, mocne kakao, płynna czekolada, mocna kawa, mocna herbata, wody gazowane, pepsi, coca – cola
Pieczywo Chleb pszenny, bułki, biszkopt, pieczywo cukiernicze Graham pszenny, pieczywo cukiernicze, drożdżowe, chrupki pszenne, pieczywo pszenne razowe z dodatkiem słonecznika i soi Chleb żytni świeży, chleb razowy, pieczywo chrupkie żytnie, pieczywo z otrębami
Dodatki do pieczywa Masło, chudy twaróg, mięso gotowane, chude wędliny, szynka, polędwice drobiowe, chude sery żółte, pasty z chudego sera, pasty z mięsa i warzyw, ryby morskie chude i średnio tłuste, pasty rybne, chudy serek homogenizowany, Margaryna, tłusty twaróg, ser podpuszczkowy z mniejszą ilością tłuszczu, jaja gotowane lub – pasty jajeczne z dodatkiem jogurtu, parówki cielęce, parówki drobiowe, ryby wędzone, śledzie, ale nie w occie, dżemy bez cukru, miód Tłuste wędliny, konserwy, salceson, kiszka, pasztetowa, smalec, tłuste sery dojrzewające, serek topiony, ser typu Feta, ser typu Fromage
Zupy i sosy gorące Zupy na wywarach warzywnych lub na chudym mięsie bez skóry, bez dodatku zasmażek: rosół, koperkowa, barszcz czerwony, jarzynowa, pomidorowa, ziemniaczana, owocowa, krupnik, podprawiane mlekiem i jogurtem, sosy łagodne bez zasmażek: koperkowy, pietruszkowy, cytrynowy, pomidorowy, owocowe z jogurtem bez cukru, Chudy rosół z cielęciny, zupy: kalafiorowa, z ogórków kiszonych, pieczarkowa, zupy zaciągane żółtkiem,  zaprawiane śmietaną i mąką Tłuste, zawiesiste, na wywarze kostnym, z tłustych mięs, na kostkach rosołowych, zasmażane, zaprawiane śmietaną, pikantne, z warzyw kapustnych np. kapuśniak, z warzyw strączkowych typu grochowa, mocne rosoły i buliony, sosy: cebulowy, grzybowy
Dodatki do zup Grzanki, kasza manna, kasza jęczmienna, ziemniaki, ryż zwykły, lane ciasto, makaron nitki, kluski biszkoptowe Groszek ptysiowy, kluski francuskie Nasiona roślin strączkowych, jaja gotowane na twardo, grube makarony, łazanki
Mięso, drób i ryby Chuda cielęcina, młoda wołowina, królik, kurczak, indyk, chude ryby: dorsz, młody karp, pstrąg, sola morszczuk, karmazyn, sandacz, flądra, lin, okoń, szczupak, mintaj, miruna, potrawy gotowane, pulpety, potrawki i gulasze bez zasmażek, budynie mięsne Wołowina, dziczyzna, chuda wieprzowina, makrela, śledź, sardynka, leszcz, potrawy duszone bez obsmażania na tłuszczu, potrawy pieczone w folii lub pergaminie Wieprzowina, baranina, gęsina, kaczka, tłuste ryby: węgorz, tłusty karp, łosoś, sum, potrawy smażone na tłuszczu lub w głębokim tłuszczu,
Potrawy półmięsne i bezmięsne Budynie z kasz, warzyw, makaronu i mięsa, risotto, leniwe pierogi z małą ilością cukru Zapiekanki z kasz, warzy i mięsa, makarony i kluski z mięsem, kluski ziemniaczane Wszystkie potrawy smażone na tłuszczu np. placki ziemniaczane, kotlety ziemniaczane, krokiety, bigos, fasolka po bretońsku
Tłuszcze Dodawane na surowo: olej sojowy, słonecznikowy z NNKT, olej rzepakowy niskoerukowy, oliwa z oliwek, masło Margaryny miękkie utwardzane, śmietana, Smalec, słonina, boczek, łój, margaryny twarde w kostkach
Warzywa Młode, soczyste: marchew, dynia, kabaczki, pietruszka, patisony, seler, pomidory bez skórki, potrawy gotowane, rozdrabniane lub przetarte, warzywa z wody, podprawiane jogurtem, surowe soki Szpinak, rabarbar, kalafior, brokuły, ogórki, fasolka szparagowa, groszek zielony, sałata zielona, bardzo drobno starte surówki z marchewki, selera itp. Warzywa kapustne, cebula czosnek, pory, nasiona roślin strączkowych, ogórki, brukiew, rzodkiewka, kalarepa, w postaci grubo startych surówek, warzywa marynowane, solone, z dodatkiem majonezu
Ziemniaki Gotowane, pieczone   Smażone z tłuszczem, frytki, krążki, puree z tłuszczem
Owoce Dojrzałe, soczyste, jagodowe, winogrona bez pestek, cytrusowe, brzoskwinie, morele, jabłka pieczone i gotowane, banany Wiśnie, śliwki i śliwki suszone, kiwi, melon Owoce marynowane, daktyle, czereśnie, gruszki
Przyprawy Sok z cytryny, natka pietruszki, zielony koper, majeranek, rzeżucha, melisa Ocet winny, sól do 5 g dziennie, pieprz ziołowy, vegeta bez dodatku glutaminianu sodu, papryka słodka, estragon, bazylia, kminek, tymianek, cukier Ostre: ocet, pieprz, papryka ostra, chili, curry, musztarda, ziele angielskie, liść laurowy, gałka muszkatołowa, gorczyca
Desery Kisiele, budynie, galaretki owocowe, mleczne, kompoty, musy, bezy, suflety, soki owocowe, przeciery owocowe Kremy, ciasta z małą ilością tłuszczu i jaj Tłuste ciasta, torty, desery z używkami, czekolada, batony, lody, chałwa, słodycze zawierające kakao, orzechy

Opracował Dietetyk CZT na podstawie „ Dietetyka –Żywienie zdrowego i chorego człowieka‘’ Helena Ciborowska, Anna Rudnicka Wydawnictwo Lekarskie PZWL w Warszawie