fbpx

Dieta łatwostrawna z ograniczeniem tłuszczu

Zastosowanie diety

Dieta łatwo strawna z ograniczeniem tłuszczu wskazana jest:

  • w przewlekłym zapaleniu i kamicy pęcherzyka żółciowego oraz dróg żółciowych
  • w chorobach miąższu  wątroby (przewlekłym zapaleniu wątroby, marskości wątroby )
  • we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego(w okresie zaostrzenia choroby)
  • w przewlekłym zapaleniu trzustki.

 

Charakterystyka diety

Dieta łatwo strawna z ograniczeniem tłuszczu jest modyfikacją diety łatwo strawnej. Modyfikacja polega na zmniejszeniu produktów, które są źródłem tłuszczu zwierzęcego, który obfituje w cholesterol. Zawartość tłuszczu w diecie powinna wynosić 30-50g/dobę. Jest to tłuszcz, który znajduje się w produktach (mięsie , mleku, jajach) oraz tłuszcz dodawany do pieczywa i potraw,. Należy pamiętać że produkty białkowe dostarczają ponad połowę dziennej racji tłuszczu. Produkty tłuszczowe, które są dozwolone to: oleje słonecznikowy, rzepakowy, sojowy, masło w ograniczonej ilości oraz margaryny roślinne. Całkowicie zabronione są: smalec, słonina, boczek. Z diety należy wykluczyć produkty i potrawy trudno strawne, długo zalegające w żołądku, pikantne oraz wzdymające. Ogranicza się także ilość błonnika pokarmowego (produkty zbożowe gruboziarniste są wykluczone).Białko zaleca się w normie fizjologicznej. Posiłki należy podawać w małych porcjach, często 5 razy w ciągu dnia. W chorobach pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych należy wykluczyć z diety żółtka jaj, ponieważ powodują one silne skurcze pęcherzyka żółciowego nasilając dolegliwości. Przeciwwskazane są produkty bogate w cholesterol (żółtka, tłuste mleko, podroby). Ogranicza się także produkty które obfitują w kwas szczawiowy (rabarbar, szpinak, szczaw). W chorobach wątroby o lekkim przebiegu białko podaje się w granicach normy (ok 1 g/kg masy ciała) w stłuszczeniu wątroby białko można zwiększyć do ok 1,5 g/kg masy ciała. We wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego chorzy z reguły nie tolerują mleka i serów. Mleko należy ograniczyć lub wykluczyć z diety. Można je zastąpić produktami zawierającymi mniej laktozy np. jogurtem, kefirem. Twarogi można stosować w zależności od indywidualnej tolerancji pacjenta  W przewlekłym zapaleniu trzustki, w okresie  gdy występuje biegunka nie należy podawać tłuszczu do potraw i pieczywa.

 

Uwagi technologiczne

Techniki przygotowywania potraw są takie same jak w przypadku diety łatwo strawnej. Smażenie i pieczenie na tłuszczu jest całkowicie zabronione. Warzywa i owoce najlepiej podawać gotowane, rozdrobnione oraz w postaci soków i przecierów. Zupy sporządza się na wywarach z warzyw. Zupy i sosy podprawia się zawiesiną z mąki i mleka. Dozwolony tłuszcz dodajemy na surowo do gotowych potraw.

Założenie dla diety łatwo strawnej  z ograniczeniem tłuszczu

Energia [kcal/kJ] 2000/8368
Białko ogółem [g] 80 – 85
Białko zwierzęce [g] 50
Tłuszcz [g] 35 – 40
Węglowodany przyswajalne [g] 330
Błonnik pokarmowy [g] <20

Białko ogółem –16,5 % sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego

Tłuszcze –17% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego

Węglowodany –66,5% sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego

 

Dzienna racja pokarmowa produktów spożywczych na 2000kcal wyrażona w gramach 

Grupa produktów Gramatura
1. Produkty zbożowe, w tym:

pieczywo pszenne

mąka, makarony drobne

kasze, płatki śniadaniowe drobnoziarniste

250

230

40

40

2.Warzywa i owoce, w tym :

warzywa :

bogate w wit. C

bogate w β – karoten

pozostałe warzywa

ziemniaki

suche nasiona roślin strączkowych

owoce:

bogate w wit. C

bogate w β – karoten

pozostałe  owoce

 

1025

 

100

100

200

275

 

150

50

150

3. Mleko i produkty mleczne:

mleko i mleczne napoje fermentowane

ser twarogowy chudy

sery podpuszczkowe

 

850

500

50

4. Mięso, drób, wędliny, ryby, jaja:

mięso, drób ( bez kości)

wędliny

ryby

jaja

 

150

70

25

20

30

5.Tłuszcze:

zwierzęce – masło, śmietana (przeliczona na masło)

roślinne – olej, oliwa, , margaryna miękka

 

20

10

10

6. Cukier 55

 

Produkty i potrawy zalecane, zalecane w umiarkowanych ilościach i przeciwwskazane

w  diecie łatwo strawnej

Produkty i potrawy Zalecane Zalecane w umiarkowanych ilościach Przeciwwskazane
Napoje Mleko, kefir i jogurt 1,5  0,5 % tłuszczu, maślanka 0,5 % tłuszczu, serwatka, kawa zbożowa z mlekiem z niską zaw. tłuszczu, herbata z mlekiem, słaba herbata, herbata owocowa, ziołowa, soki owocowe i warzywne, napoje mleczno – warzywne, wody niegazowane Mleko 2% tłuszczu Napoje alkoholowe, mocne kakao, płynna czekolada, mocna kawa, mocna herbata, wody gazowane, pepsi, coca – cola, mleko; kefir i jogurt pełnotłusty
Pieczywo Chleb pszenny – jasny i czerstwy, bułki, biszkopty na białkach, pieczywo półcukiernicze, sucharki pieczywo cukiernicze – drożdżowe Chleb żytni świeży, chleb razowy, graham pszenny, pieczywo chrupkie żytnie, pieczywo z otrębami, pieczywo pszenne razowe z dodatkiem słonecznika, soi, pieczywo cukiernicze z dodatkiem tłuszczu, biszkopty na całych jajach
Dodatki do pieczywa Chudy twaróg(jeśli pacjent toleruje), mięso gotowane, chude wędliny, chuda szynka, polędwice drobiowe,ścięte białko jajka, dżemy bez pestek, marmolada, miód Masło, margaryny miękkie, parówki cielęce, chude wędliny Tłuste wędliny, konserwy, salceson, kiszka, pasztetowa, smalec, tłuste sery dojrzewające, serek topiony, ser typu Feta, ser typu Fromage, dżemy z pestkami, jaja gotowane, jajecznica z całych jaj, margaryny twarde, masło w większych ilościach
Zupy i sosy gorące Zupy na wywarach warzywnych bez dodatku zasmażek: rosół jarski, koperkowa, barszcz czerwony, jarzynowa, pomidorowa, krupnik, ziemniaczana, owocowa przetarta, krupnik, podprawiane mlekiem i mąką, sosy łagodne bez zasmażek: koperkowy, pietruszkowy, sosy owocowe, mleczne na mleku odtłuszczonym Chudy rosół z cielęciny Tłuste, zawiesiste, na wywarze kostnym i mięsnym, na kostkach rosołowych, zasmażane, zaprawiane śmietaną, pikantne, z warzyw kapustnych np. kapuśniak, z warzyw strączkowych typu grochowa, mocne rosoły i buliony zaciągane żółtkiem, sosy ostre: cebulowy, grzybowy, chrzanowy, śmietanowy
Dodatki do zup Bułka, grzanki, kasza manna, kasza jęczmienna, ziemniaki, ryż zwykły, lane ciasto na białkach, makaron nitki niskojajeczny, kluski biszkoptowe na białkach Groszek ptysiowy bez żółtek Kluski francuskie, kluski kładzione, groszek ptysiowy na całych jajach, grube makarony, łazanki, nasiona roślin strączkowych, jaja
Mięso, drób i ryby Chuda cielęcina, młoda wołowina, królik, kurczak, indyk, chude ryby: dorsz,  pstrąg, sola, mintaj, płoć, miruna, halibut biały, morszczuk, sandacz, flądra, szczupak, płastuga, okoń, lin, potrawy gotowane, pulpety, budynie mięsne, potrawki Wołowina, chudy schab, ozorki, serca, płuca, młody karp, leszcz, makrela, karmazyn,  potrawy duszone bez obsmażania na tłuszczu, potrawy pieczone w folii lub pergaminie Wieprzowina, baranina, gęsina, kaczka, dziczyzna, flaki, tłuste ryby: węgorz, tłusty karp, łosoś, sum, tołpyga, halibut niebieski, śledzie, sardynka, pikling, potrawy smażone na tłuszczu lub w głębokim tłuszczu, potrawy marynowane, potrawy wędzone
Potrawy półmięsne i bezmięsne Budynie z kasz(jęczmiennej, manny, krakowskiej, kukurydzianej), warzyw, makaron nitki bez żółtek, risotto, leniwe pierogi na białkach, kluski biszkoptowe na białkach Zapiekanki z drobnych kasz i mięsa, makaron nitki z mięsem pierogi, knedle, naleśniki z mięsem,wszystkie potrawy smażone na tłuszczu np. placki ziemniaczane, kotlety ziemniaczane, krokiety, bigos, fasolka po bretońsku
Tłuszcze   Dodawane na surowo: olej sojowy, słonecznikowy z NNKT, olej rzepakowy bezerukowy, oliwa z oliwek, masło, margaryny miękkie Smalec, słonina, boczek, łój, margaryny twarde w kostkach, tłuszcze kuchenne
Warzywa Młode, soczyste: marchew, dynia, kabaczki, cukinia, pietruszka, patisony, seler, pomidory bez skórki, potrawy gotowane, rozdrabniane lub przetarte, warzywa z wody, podprawiane zawiesinami, surowe soki Szpinak, rabarbar, buraki, czarna rzodkiew, sałata inspektowa, bardzo drobna starta surówka z marchewki, selera Warzywa kapustne, cebula czosnek, pory, nasiona roślin strączkowych, ogórki, brukiew, rzodkiewka, rzepa,  kalarepa, fasolka szparagowa, groszek zielony, w postaci  surówek, sałatek, z majonezem i musztardą, warzywa marynowane, solone
Ziemniaki Gotowane, puree z mlekiem Gotowane w całości, pieczone w całości Smażone z tłuszczem, frytki, krążki, chipsy
Owoce Dojrzałe, soczyste, jagodowe, winogrona bez pestek, cytrusowe, brzoskwinie, morele, jabłka pieczone i gotowane, banany Wiśnie, śliwki i śliwki suszone, kiwi, melon Owoce marynowane, daktyle, czereśnie, gruszki, figi, arbuz
Przyprawy Sok z cytryny, natka pietruszki, zielony koper, majeranek, rzeżucha, melisa, wanilia Ocet winny, sól do 5 g dziennie, pieprz ziołowy, vegeta bez dodatku glutaminianu sodu, papryka słodka, estragon, bazylia, kminek, tymianek, Ostre: ocet, pieprz, papryka ostra, chili, curry, musztarda, ziele angielskie, liść laurowy, gałka muszkatołowa, gorczyca
Desery Kisiele, budynie, galaretki owocowe, mleczne a mleku odtłuszczonym, kompoty przetarte, musy, bezy, suflety, soki owocowe, przeciery owocowe Ciastka z małą ilością tłuszczu i jaj Tłuste ciasta, torty, desery z używkami, czekolada, batony, lody, chałwa, słodycze zawierające kakao, orzechy

Opracował Dietetyk CZT na podstawie „ Dietetyka –Żywienie zdrowego i chorego człowieka‘’ Helena Ciborowska, Anna Rudnicka Wydawnictwo Lekarskie PZWL w Warszawie